ช่วงที่ผ่านมาผมได้เรียนรู้การเป็นกระบวนกรในสองพื้นที่ที่ต่างกันมาก — ภายในบริษัทที่ผมเป็น CTO และข้างนอกที่ผมเป็นแค่คนหนึ่งที่เข้าไปจัดกระบวนการ
สิ่งที่เห็นชัดที่สุดคือเรื่อง ความเชื่อมโยง
พอเรามี rank มีสถานะในการนำ การจัดการ สิ่งที่เกิดขึ้นคือเมื่อเราเปิดพื้นที่ เมื่อเราอนุญาตให้สิ่งใหม่เข้ามา คนในทีมสัมผัสได้ง่าย ไม่ต้องอธิบายมาก ไม่ต้องสร้างความไว้วางใจจากศูนย์ เพราะความเชื่อมโยงมันมีอยู่แล้ว
และเมื่อเปิดพื้นที่แล้ว ownership ก็ส่งต่อไปจริงๆ ไม่ใช่แค่ในกระบวนการ แต่กลับไปในงานจริงด้วย
ที่สำคัญคือเรื่องของ ความปลอดภัย — ผมโชคดีที่ co-founders คนอื่นๆ สนับสนุน ปลอดภัยให้ลอง และคอยเตือนในจุดที่เรามองไม่เห็น ตรงนี้เป็นเงื่อนไขสำคัญมากที่ทำให้การเรียนรู้เกิดขึ้นได้จริง
อีกสิ่งหนึ่งที่มองข้ามไม่ได้คือ — เราเป็นทั้งผู้กำหนดวัตถุประสงค์ ผู้ออกแบบกระบวนการ และผู้รับผลจากกระบวนการนั้นโดยตรง วงจรป้อนกลับมันสั้นมาก เราเห็นผลของสิ่งที่ทำในมีตติ้งถัดไปเลย
พอไปทำกระบวนการข้างนอก สิ่งแรกที่สัมผัสได้คือ ความเชื่อมโยงยังไม่มี ไม่ใช่ว่าคนไม่เปิดรับ แต่ความสัมพันธ์ยังไม่ได้สร้าง ความไว้วางใจยังไม่ได้พิสูจน์ เราเข้าไปในฐานะคนนอก
ท้าทายคนละแบบเลย
ข้างในท้าทายเรื่อง — จะวางบทบาทผู้นำลงได้แค่ไหน จะถอยออกมาเป็นผู้จัดกระบวนการล้วนๆ ได้จริงไหม
ข้างนอกท้าทายเรื่อง — จะสร้างความเชื่อมโยงให้เร็วพอที่กระบวนการจะทำงานได้อย่างไร
การทำกระบวนการภายในบริษัทมีข้อดีอย่างหนึ่งที่ประเมินค่าไม่ได้ — เราเริ่มจากมีตติ้งที่มีอยู่แล้วทุกวัน ไม่ต้องสร้างพื้นที่ใหม่ ไม่ต้องนัดหมายพิเศษ แค่ตั้งคำถามว่า "เราจะทำยังไงให้มีตติ้งนี้ เกิดความแตกต่าง" แค่นี้ก็เริ่มได้แล้ว
มันคือการฝึกกระบวนกรแบบวันละนิด ในสนามจริง กับคนจริง กับปัญหาจริง
ส่วนข้างนอก มันให้กระจกอีกบานหนึ่ง — บานที่สะท้อนว่าเราพึ่งพา authority มากแค่ไหน และทักษะการเป็นกระบวนกรล้วนๆ ของเราอยู่ตรงไหน
สองพื้นที่นี้ไม่ได้แข่งกัน มันเสริมกัน
ข้างในให้ความปลอดภัยในการลอง ข้างนอกให้ความจริงในการวัด